Badania słuchu u dzieci

Badanie słuchu pozwala zdiagnozować ubytek słuchu, określić jego rodzaj i stopień oraz stwierdzić, czy problem dotyczy obu uszu czy tylko jednego z nich. Dzięki takiemu badaniu można też ustalić, czy ubytek słuchu będzie można wyleczyć farmakologicznie czy będzie konieczne zastosowanie pomocy słuchowych (np. aparatu słuchowego, implantu ślimakowego czy technologii wspomagających słyszenie). Ponadto możliwe jest określenie stopnia, w jakim ubytek słuchu może mieć wpływ na dziecko i na jego zdolność komunikowania się.

Różne rodzaje badań słuchu

Testy przesiewowe słuchu

Test przesiewowy słuchu zazwyczaj umożliwia jedynie stwierdzenie występowania zaburzeń słuchu u dziecka. Testy przesiewowe są szybkie, wiarygodne i bezbolesne. Jeśli wynik testu przesiewowego będzie negatywny, dziecko zostanie skierowane na bardziej szczegółowe badania.

Obiektywne badania słuchu

W przypadku tego typu badań dziecko nie musi aktywnie brać udziału w badaniu ani reagować na usłyszane dźwięki. Obiektywne badania słuchu przeprowadzane są najczęściej u noworodków i małych dzieci, a także u dzieci z zaburzeniami rozwojowymi lub wykazujących niechęć do współpracy. Badania tego typu stosowane są też w przypadku, gdy w innych badaniach uzyskano niespójne bądź niewiarygodne wyniki, a także wtedy, gdy zachodzi potrzeba potwierdzenia rezultatów testów behawioralnych.

  • Odpowiedzi słuchowe z pnia mózgu (ABR) – badanie to polega na rejestrowaniu reakcji na bodźce słuchowe podawane do ucha osoby badanej za pomocą słuchawek. Zarejestrowane reakcje są następnie analizowane i pozwalają określić czułość słuchu osoby badanej.
  • Otoemisja akustyczna (OAE) – metoda ta pozwala sprawdzić funkcjonowanie komórek rzęsatych wewnątrz narządu słuchu (w ślimaku). Bodźce słuchowe są przesyłane do ucha za pomocą niewielkiej sondy, a mikrofon rejestruje reakcję ślimaka na te dźwięki.
  • Tympanometria – badanie to umożliwia ocenę funkcjonowania błony bębenkowej i ucha środkowego. Do ucha dostarczany jest podmuch powietrza, a tympanometr rejestruje wychylenia błony bębenkowej spowodowane zmianą ciśnienia. Badanie to pozwala zdiagnozować perforację błony bębenkowej lub stwierdzić występowanie płynu w uchu środkowym.

Behawioralne testy słuchu

Testy behawioralne pozwalają sprawdzić, jak dziecko słyszy i reaguje na dźwięki o różnej wysokości. Dźwięki prezentowane są z głośników lub słuchawek. Audiolog rejestruje reakcje dziecka na najcichsze z zaprezentowanych dźwięków i zapisuje je na wykresie zwanym audiogramem.

Jak mierzy się ubytek słuchu

Dźwięki mają różne wysokości zwane „częstotliwościami” i różne poziomy głośności zwane „natężeniami”. Częstotliwość dźwięku wyrażana jest w hercach (Hz), a natężenia podawane jest decybelach (dB). Zakres wysokości dźwięków słyszalnych dla człowieka obejmuje niskie (250 Hz) i wysokie częstotliwości (8000 Hz). Człowiek słyszy dźwięki o natężeniu mieszczącym się w zakresie od 0 dB (bardzo cichy dźwięk) do 120 dB (bardzo głośny dźwięk). Badanie słuchu pozwala ustalić najcichszy dźwięk, jaki badana osoba słyszy dla każdej częstotliwości.

Audiogram

Wyniki badania słuchu zapisywane są na wykresie zwanym audiogramem, który jest graficznym odzwierciedleniem sprawności słuchu dziecka. Na audiogramie zapisywane są najcichsze dźwięki, jakie słyszy badane dziecko. Dźwięki mogą być ciche lub głośne oraz niskie lub wysokie. Wykres przedstawia zarówno głośność, jak i częstotliwość dźwięków. Bardzo ciche dźwięki znajdują się na górze wykresu, a bardzo głośne dźwięki usytuowane są w jego dolnej części. Niskie dźwięki umieszczone są po lewej stronie wykresu, a wysokie dźwięki znajdują się po jego prawej stronie.

Audiogram

Stopnie ubytku słuchu

Stopień ubytku słuchu to inaczej poziom nasilenia problemów ze słyszeniem. W przypadku dzieci słyszenie określa się zazwyczaj za pomocą stopni ubytku słuchu.

  • Zakres prawidłowy lub brak ubytku słuchu: 0–20 dB
  • Lekki ubytek słuchu: 21–40 dB
  • Średni ubytek słuchu: 41–65 dB
  • Ciężki ubytek słuchu: 66–90 dB
  • Głęboki ubytek słuchu: powyżej 91 dB

Ubytek słuchu często wpływa na naszą zdolność rozumienia mowy, a w szczególności utrudnia słyszenie takich spółgłosek jak /p/, /k/, /f/, /h/ lub wszystkich dźwięków /t/, /sz/ i /s/.

Częste pytania dotyczące badań słuchu

Dlaczego u mojego dziecka konieczne jest przeprowadzenie badania słuchu?

Istnieje wiele powodów, dla których może zachodzić potrzeba przeprowadzenia badania słuchu u dziecka:

  • Wynik przeprowadzonego u dziecka przesiewowego testu słuchu noworodków lub szkolnego testu przesiewowego słuchu był negatywny
  • Rodzice, bliscy lub nauczyciele dziecka martwią się, że może ono mieć problemy ze słyszeniem lub słuchaniem poleceń
  • Dziecko zgłasza problemy ze słuchem
  • U dziecka ma zostać przeprowadzony zabieg chirurgiczny w obrębie ucha
  • Dziecko ma zacząć przyjmować leki, które mogą mieć wpływ na słuch

Jak często trzeba przeprowadzać badania słuchu u mojego dziecka?

Stan słuchu dziecka może się zmieniać. Niektóre ubytki słuchu są przejściowe i można je wyleczyć farmakologicznie, a inne ubytki są trwałe. Ponadto nasilenie niektórych problemów ze słyszeniem może się zmieniać (zmniejszać lub zwiększać się), podczas gdy inne ubytki słuchu pozostają niezmienne. Z tego względu dzieci ze zdiagnozowanym ubytkiem słuchu powinny być poddawane badaniom słuchu co najmniej raz w roku, aby możliwe było uzyskanie aktualnych danych na temat ich zdolności słyszenia. U młodszych dzieci oraz w przypadku, gdy przeprowadzone badania słuchu były niekompletne lub dały niejednoznaczne wyniki, może być konieczne przeprowadzenie kilku badań słuchu rocznie.

Kto będzie przeprowadzał badanie słuchu u mojego dziecka?

Kompleksowa ocena słuchu dziecka zostanie przeprowadzona przez audiologa dziecięcego posiadającego kwalifikacje do pracy z niemowlętami i małymi dziećmi. Audiolog omówi z Państwem wyniki badania, a także odpowie na wszelkie pytania i w razie potrzeby powie, jakie kolejne kroki należy podjąć w kierunku przebadania i leczenia ubytku słuchu u dziecka.