Implanty ślimakowe to małe elektroniczne urządzenia, które pomagają przywrócić dźwięki osobom z głębokimi niedosłuchami lub głuchotą. Implant jest chirurgicznie umieszczany pod skórą za uchem. Implant ślimakowy nie przywraca normalnego słyszenia. Może jedynie pozwolić głuchej osobie usłyszeć niektóre, potrzebne do zrozumienia mowy dźwięki. Od roku 1990 wiele osób dorosłych jak i dzieci otrzymało implant ślimakowy. Urządzenia te zostały stworzone dla użytkowników, którzy nie odnoszą korzyści z zastosowania aparatu słuchowego.

Implanty ślimakowe- wstęp

Implanty ślimakowe kompensują uszkodzone, nie działające części ucha wewnętrznego. Ucho wewnętrzne zamienia falę dźwiękową w szereg impulsów elektrycznych. Impulsy te są następnie przesyłane do mózgu. Implanty ślimakowe działają na tej samej zasadzie. W sposób elektroniczny wyszukuje sygnał użyteczny elektroniczny i przekazuje go do mózgu. Słyszenie poprzez implant różni się od normalnego słyszenia. Jednakże implanty ślimakowe pozwalają wielu ludziom na słowną komunikację bezpośrednią lub przez telefon.

Implanty ślimakowe a słyszenie

Żeby dowiedzieć się jak działa implant ślimakowy ważne jest aby zrozumieć w jaki sposób słyszymy. Ucho zewnętrzne zbiera fale dźwiękowe i przekazuje je do ucha środkowego. Fale te wprawiają w drgania błonę bębenkową oraz trzy małe kosteczki: młoteczek, kowadełko i strzemiączko. Następnie fale dźwiękowe przekazywane są do płynu w uchu wewnętrznym. Fale przechodzą przez ślimak (narząd słuchu). Mikroskopowe komórki rzęsate w ślimaku zamieniają wibracje w impulsy elektryczne. Wtedy mózg odbiera i interpretuje tą energię jako różne dźwięki na przykład mowę.

Implanty ślimakowe zastępują działanie uszkodzonych komórek rzęsatych ucha wewnętrznego. Wykorzystują one fakt, że ludzki mózg potrafi się adaptować. Implanty ślimakowe tworzą nowy sposób słyszenia. Składają się z pięciu podstawowych części: mikrofonu, procesora mowy, nadajnika, odbiornika/stymulatora i elektrod.

Części składowe implantu

Poniżej wyjaśniono jak działają podstawowe części implantu ślimakowego:

(Na rysunku pokazano procesor mowy oraz implant Advanced Bionics Harmony, więcej informacji znajdziesz na stronach  www.advancedbionics.com i www.advancedbionics.com/bea)

Oczekiwania

Dzieci powinny brać udział w programie, który poprawia ich zdolność słyszenia i komunikowania się. Wysoka motywacja, pozytywne środowisko rodzinne i realistyczne oczekiwania są potrzebne do osiągnięcia sukcesu.

Kompleksowa ocena jest konieczna do ustalenia czy dziecko kwalifikuje się do wszczepienia implantu ślimakowego. Może to obejmować ocenę: słyszenia, mowy, komunikacji, równowagi, medyczną i psychospołeczną. Każda operacja niesie za sobą ryzyko, szczególnie jeśli dotyczy małych dzieci. Ryzyko to powinno być omówione z zespołem medycznym. Implant może w przyszłości wpływać na inne procedury medyczne.

Decyzja o wyborze implantu ślimakowego musi być podjęta po dokładnym rozważeniu wszystkich za i przeciw. Na ogół wiąże się to z mnóstwem emocji rozmów i badań, które prowadzą do decyzji. Korzyść jaką dziecko może odnieść z implantu ślimakowego jest ciężka do przewidzenia. Wiele źródeł wskazuje, że dzieci z implantami słuchowymi potrafią bardzo dobrze komunikować się oraz słyszeć. Rodzice muszą jednak pamiętać, że implant to tylko narzędzie a nie cud. Nie każde dziecko z implantem jest w stanie tak samo odbierać dźwięk. Rozsądne oczekiwania mogą zakładać poprawę wykrywania dźwięków. Niektóre dzieci z implantami mogą mieć większą świadomość dźwięku i dzięki temu wykrywać i rozpoznawać wzorce dźwiękowe. Inne dzieci są w stanie rozumieć mowę wykorzystując wyłącznie zmysł słuchu, ale nawet one korzystają z czytania z ust mówcy lub dodatkowych urządzeń szczególnie w hałaśliwych sytuacjach. Nauka o tym jak korzystać z implantów ślimakowych powinna opierać się na współpracy dzieci, rodziców/rodziny oraz protetyka słuchu/audiologa. Rozpoznawanie dźwięków i rozumienie mowy wymaga dużo praktyki. Mówi się, że: „Implant ślimakowy to w 10% sprzęt a w 90% oprogramowanie, które stanowimy my”. Poprzez zaangażowanie rodzeństwa i innych członków rodziny można lepiej zrozumieć potrzeby dziecka. Choć czasami mogą zdarzać się zdumiewające rzeczy, większość zmian odbywa się małymi kroczkami. .

Operacja i aktywacja

Podczas operacji odbiornik/stymulator oraz elektrody umieszczane są w czaszce, pod skórą za uchem. Chirurg umieszcza elektrody w miejscu uszkodzonych komórek rzęsatych. Operacja trwa około 2-3 godziny. Większość dzieci powraca do normalnej aktywności w ciągu kilku dni po zabiegu. Do całkowitego zagojenia rany potrzeba od 3 do 5 tygodni. Urządzenie jest uaktywniane 4 do 6 tygodni po operacji. Proces dopasowania implantu ślimakowego do potrzeb dziecka wymaga czasu oraz wielu wizyt w klinice. Dziecko stopniowo przyzwyczaja się do implantu, dlatego też stopniowo wprowadza się zmiany w jego ustawienia. Ten proces dostosowania wyjścia systemu nazwa się mapowaniem. Dzieci z implantem ślimakowym mogą uczestniczyć we wszystkich codziennych czynnościach. Nadajnik (znajdujący się na skórze) jest magnetycznie połączony z odbiornikiem (umiejscowionym tuż pod skórą). Usunięcie części zewnętrznej jest bardzo łatwe i szybkie dzięki czemu dziecko może, bez problemów korzystać na przykład z basenu.

Korzystanie i rehabilitacja

Implant aktywowany jest 4 do 6 tygodni po operacji. Jest to jedno lub dwudniowy proces. Aktywacja nie oznacza „natychmiastowego” słyszenia. W ciągu pierwszego roku potrzebnych jest wiele wizyt. Wizyty te dotyczą nie tylko dostrajania procesora mowy, ale również rehabilitacji słuchu oraz mowy. Powinno stosować się do zaleceń terapeuty dotyczących noszenia aparatu słuchowego w uchu bez implantu. Operacja to dopiero początek, największym wyzwaniem jest nauczenie dziecka słyszeć. Sygnały pochodzące z implantu służą rozpoznaniu, zrozumieniu i artykulacji mowy. Dziecko uczy się również rozpoznania i wykorzystania dźwięków środowiska. Jest to zazwyczaj bardzo długi proces. Żeby osiągnąć sukces konieczna jest współpraca dziecka z rodziną, terapeutami i nauczycielami. Bardzo ważne jest aby rodzina, jako cel w zindywidualizowanym planie, wyznaczyła sobie słyszenie i komunikację. Ten nacisk na umiejętność komunikowania i słuchania powinien być kontynuowany kiedy dziecko pójdzie do szkoły.

Podziękowania

Firma Phonak podczas tworzenia tej sekcji strony internetowej skorzystała z pomocy i doświadczenia następujących organizacji:

Film instruktażowy